Studenci Politechniki Warszawskiej przyjechali do Bielawy na lekcję rewitalizacji

Rewitalizacja to kompleksowy proces odnowy obszaru zurbanizowanego, którego przestrzeń, funkcje i substancja uległy procesowi strukturalnej degradacji, wywołującej stan kryzysowy, uniemożliwiający lub znacznie utrudniający prawidłowy rozwój ekonomiczny i społeczny tego obszaru, jak i zrównoważony rozwój całego miasta.

Degradacja powinna obejmować przestrzeń, funkcję i substancję. To znaczy, że o obszarze zdegradowanym można mówić jedynie wówczas, gdy na danym terenie stan kryzysowy występuje nie tylko w odniesieniu do sfery architektoniczno - urbanistycznej danego obszaru, ale związany jest także ze sferą gospodarczą i społeczną.

Dlatego też rewitalizacja:

- powinna mieć charakter kompleksowy to znaczy, że w jej ramach należy prowadzić szereg wielowątkowych, wzajemnie uzupełniających się i wzmacniających działań, mających na celu wywołanie jakościowej pozytywnej zmiany na zidentyfikowanym obszarze
- powinna łączyć działania infrastrukturalne z programami ożywienia gospodarczego i z działaniami na rzecz rozwiązywania problemów społeczno - ekonomicznych, występujących na danym obszarze takich jak: bezrobocie, przestępczość, brak równowagi demograficznej
- istotnym jest aby rewitalizacja rozwiązywała problemy danego obszaru związane ze wszystkimi sferami, a nie tylko jedną z nich. Dlatego też nie można mówić o rewitalizacji w miejscu, gdzie planowane są do wdrożenia jedynie przedsięwzięcia związane np. z remontem zniszczonych kamienic, czy budową infrastruktury drogowej lub wodno - kanalizacyjnej, a pomija się działania bezpośrednio wpływające pozytywnie na rozwój ekonomiczny i społeczny danego obszaru. Wręcz przeciwnie, działania infrastrukturalne powinny być narzędziem do osiągnięcia celów ekonomicznych i społecznych oraz być tym celom podporządkowane
- proces rewitalizacji powinien być także prowadzony we współpracy podmiotów reprezentujących wszystkie sektory życia społeczno-gospodarczego tj. podmiotów publicznych z samorządem gminnym na czele, lokalnych przedsiębiorców, osób prywatnych oraz organizacji pozarządowych, a także kościołów.

Bielawa jest jednym z wielu polskich miast, w których na skutek zmian społeczno-gospodarczych po roku 1989, miało miejsce załamanie w przemyśle, który przez dziesięciolecia stanowił o ich rozwoju. W przypadku Bielawy kres dominującej przez ponad 200 lat branży włókienniczej nastąpił w pierwszej dekadzie XXI wieku. 2 największe zakłady - „Bielbaw” i „Bieltex”, które w najlepszym okresie zatrudniały w sumie ponad 13.000 pracowników, zakończyły wówczas swoją działalność.

W związku z powyższym władze samorządowe musiały zmierzyć się z problemem odbudowy społeczno-ekonomicznej oraz infrastrukturalnej gminy. Dlatego też w latach 2007 - 2013 zrealizowany został program rewitalizacji obszarów funkcjonalnie powiązanych z upadłymi w 2006 r., zakładami "Bieltex".

Proces ten został przeprowadzony niemal podręcznikowo, a Bielawa była stawiana za wzór do naśladowania na wielu tematycznych konferencjach w całym kraju m.in. Krakowie, Uniejowie, Wrocławiu, czy Kłodzku.

Od 2014 r. rozpoczęto proces rewitalizacji terenów powiązanych funkcjonalnie z byłymi zakładami "Bielbaw". Szczególną uwagę przywiązano do stworzenia podwalin do rozwoju gospodarczego. Dlatego też duży nacisk położono na poprawę stanu technicznego mocno zdegradowanej infrastruktury drogowej, a także w budynkach poprzemysłowych utworzono Dolnośląski Inkubator Art-Przedsiębiorczości oraz Dolnośląski Inkubator Przedsiębiorczości ICT.

Z kolei od 2020 r. na szeroką zaczęto zmieniać tereny położone wokół byłego zbiornika wody przemysłowej "Sudety" (obecnie Jezioro Bielawskie), nadając im nową funkcję. W ciągu zaledwie 5 lat od swojego powstania, produkt turystyczny pn. Camping "Sudety" zyskał międzynarodowy rozgłos. Każdego roku odwiedza go ponad 100.000 osób, które, co ważne, wydają w tu swoje pieniądze, korzystając z lokalnej oferty handlowo-usługowej.

Tak bogate doświadczenia Bielawy w zakresie rewitalizacji spowodowały, że na wizytę studyjną w naszym mieście, pod przewodnictwem dr hab. inż. arch. Anny Marii Wierzbickiej, prof. PW, zdecydowali się studenci V roku Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej.

20.X.2026 r. mieli oni okazję posłuchać informacji na temat podejmowanych przez Gminę działań, które mają doprowadzić do jej odbudowy po upadku przemysłu tekstylnego. Szczególne zainteresowanie wzbudził Dolnośląski Inkubator Art-Przedsiębiorczości, który powstał na bazie byłego budynku administracji ZPB "Bielbaw".

Studenci specjalności A3 - Architektura, Technologia i Struktura odbyli również wizytację obiektów byłego folwarku Dieriga, budynków przędzalni oraz siłowni. W ramach projektów edukacyjnych mają oni wykonać:

- koncepcję architektoniczną nadania jednemu z oglądanych obiektów nowej funkcji
- zagospodarowania przestrzennego terenów poprzemysłowych w obrębie ulic H. Sinkiewicza, W. Grabskiego oraz Lotniczej

W ocenie przyszłych architektów przyjazd do Bielawy był niezwykle inspirującym doświadczeniem. Zobaczyli oni jak można przywracać życie opuszczonym budynkom i nadawać im nowe funkcje. Takie działania pomagają zachować ślady historii, wzmacniają lokalną tożsamość i tworzą przestrzenie służące mieszkańcom. To także odpowiedzialne korzystanie z zasobów, które już mamy. Należy mieć nadzieję, że wzorce podpatrzone w Bielawie przysłużą się do rozwoju umiejętności młodych adeptów trudnej sztuki projektowej.

um.bielawa.pl

Redakcja portalu zastrzega, że w komentarzach i opiniach nie mogą znaleźć się treści reklamujące przedsiębiorców, ich działalność lub oferowane przez nich towary i usługi; nie mogą się też znaleźć treści zabronione przez prawo, wulgarne, obraźliwie, naruszające zasady współżycia społecznego, naruszające prawa Redakcji lub innych osób - w przypadku pojawienia sie takich opinii będą one przeredagowane, ich treść skrócona lub usunięta.